Mỡ máu cao là tình trạng các thành phần cholesterol trong máu cao hơn mức bình thường. Có thể giảm mỡ máu bằng cách thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt nhưng đa phần đều phải dùng thuốc giảm mỡ máu.

Dưới đây là các loại thuốc giảm mỡ máu thường gặp:

18

Có 5 nhóm thuốc giảm mỡ máu thường dùng

Các loại renins gắn acid mật

Loại thuốc này thường không hấp thu qua ruột mà gắn với acid mật làm giảm hấp thu của chúng. Do đó, thuốc này làm tăng chuyển hóa cholesterol thành acid mật trong gan, làm giảm lượng cholesterol trong gan đồng thời làm tưng hoạt tính của thụ thể lipopotein tỷ trọng thấp của gan. Thuốc giảm mỡ máu loại này thường dùng kết hợp với thuốc khác và không dùng khi triglycerid tăng cao. Thuốc có thể đi kèm với các tác dụng phụ như: táo bón, đau bụng, buồn nôn, nôn, nóng ruột, …

Niacin (Nicotinic acid)

Đây là một loại vitamin tan trong nước, ức chế gan sản xuất ra các lipoprotein. Các thuốc này làm giảm LDL-C tới 25% và tăng HDL-C từ 15 – 35%. Hầu hết các bệnh nhân uống thuốc giảm mỡ máu Niacin đều có cảm giác đỏ bừng da, điều này có thể khắc phục bằng cách uống thuốc trong bữa ăn hoặc uống 100mg aspirin trước khi uống thuốc 30 phút. Một số tác dụng phụ khác cũng thường gặp là buồn nôn, nôn, mẩn ngứa. Thuốc giảm mỡ máu nhóm này không được dùng cho bệnh nhân viêm đại tràng, loét dạ dày tá tràng, bệnh nhân gout.

Statin (Thuốc ức chế men HMG-CoA reductase)

Thuốc giảm mỡ máu loại này này ức chế hoạt hóa men HMG-CoA Reductase làm giảm hoạt động tổng hợp cholesterol trong tế bào gan và tăng hoạt hóa thụ thể LDL, do đó làm giảm LDL-C trong máu. Một số tác dụng phụ có thể gặp phải khi dùng thuốc này là khó tiêu, tiêu chảy, táo bón, buồn nôn, đau bụng, mất ngủ. Thuốc giảm mỡ máu nhóm statin không nên dùng cho bệnh nhân bị các bệnh về gan, đau cơ, viêm đa cơ.

Các dẫn xuất fibrat (acid fibric)

Thuốc giảm mỡ máu nhóm fibrat lại thường gây ra các tác dụng phụ như sưng phù mặt, đau bụng, buồn nôn, đau đầu, mẩn ngứa.

Điều trị thay thế bằng hormon sinh dục nữ (estrogen):

Phương pháp này thường áp dụng ở phụ nữ mỡ máu cao ở độ tuổi sau mãn kinh. Estrogen uống làm giảm LDL-C khoảng 15% và làm tăng HDL-C cũng khoảng 15%. Loại thuốc này nên được ưu tiên chỉ định đầu tiên khi chọn thuốc giảm mỡ máu cho phụ nữ sau tuổi mãn kinh. Tuy nhiên, thuốc này có thể làm tăng triglycerid đôi chút. Có thể dùng viên uống phối hợp với progestin cho những phụ nữ bị đau bụng kinh.

Kết hợp thuốc như thế nào?

19

Có thể kết hợp hai loại thuốc ở hai nhóm khác nhau khi điều trị

Người bệnh mỡ máu cao có thể kết hợp hai loại thuốc thuộc hai nhóm khác nhau trong một số trường hợp sau:

  • Kết hợp hai loại thuốc giảm mỡ máu với nhau ở liều thấp sẽ dễ dung nạp hơn uống một loại thuốc với liều cao.
  • Kết hợp hai loại thuốc trong trường hợp mỡ máu tăng quá cao (thông thường là sự kết hợp giữa nhóm statin và niacin.

Theo dõi liên tục khi dùng thuốc

20

Trong quá trình điều trị, phải liên tục theo dõi chỉ số cholesterol

Trong quá trình điều trị, cần kiểm tra chỉ số cholesterol và triglycerid mỗi 3-4 tuần một lần. Nếu sau hai tháng điều trị với liều dùng tối ưu mà tình trạng vẫn không cải thiện thì nên thay thế bằng thuốc khác hoặc tính đến phương án kết hợp thêm nhóm thuốc khác.

Trần Tất Đạt
Suckhoedoisong.vn